Sidney Lumet

« Tüm Yönetmenler

Sidney Lumet

Doğum Yeri Philadelphia, Pennsylvania, ABD
Ülke ABD
Sidney Lumet

Sidney Lumet, adalet, kurumlar, ahlaki sorumluluk ve bireyin sistem karşısındaki konumunu özellikle New York merkezli hikâyeler üzerinden ele alan Amerikan sinemasının en önemli yönetmenlerinden biridir. Yidiş tiyatrosunda oyunculuk yapan bir ailenin çocuğu olarak büyüyen Lumet, henüz çocukken sahneye çıktı ve genç yaşta tiyatro yönetmenliğine yöneldi. 1950’lerde Amerikan televizyonunun canlı yayın döneminde yüzlerce televizyon bölümü yönetti; bu deneyim ona oyuncularla çalışma, sınırlı mekânları kullanma ve uzun dramatik sahneleri görsel olarak canlı tutma konusunda güçlü bir disiplin kazandırdı. İlk sinema filmi 12 Angry Men ile neredeyse tamamen tek bir jüri odasında geçen bir hikâyeyi kamera konumları, objektif tercihleri ve oyuncu bloklamaları aracılığıyla giderek artan psikolojik gerilime dönüştürdü.

Yönetmenin sinema dili; oyuncu performanslarına dayalı mizansenler, kontrollü kamera hareketleri, gerçek mekân kullanımı ve dramatik gerilimi karakterlerin ahlaki kararlarından çıkaran anlatılarla tanınır. Lumet gösterişli bir kişisel stil oluşturmak yerine her filmin biçimini konusuna göre değiştirmeyi tercih etti. 12 Angry Mende filmin ilerleyişi boyunca kamera yüksekliğini ve objektifleri değiştirerek jüri odasının giderek daha klostrofobik hissedilmesini sağlarken, Dog Day Afternoonda New York sokaklarını doğal ışığa ve belgesel gerçekçiliğine yaklaşan bir görüntü anlayışıyla kullandı. Polis, mahkemeler, medya, bankalar ve televizyon şirketleri gibi kurumlar filmlerinde tekrar tekrar ortaya çıkar; bireylerin bu kurumların içindeki ahlaki tavırları anlatının merkezine yerleşir.

12 Angry Men, The Pawnbroker, Serpico, Dog Day Afternoon, Network, Prince of the City ve The Verdict, yönetmenin sinema anlayışının farklı dönemlerini en güçlü biçimde ortaya koyan filmler arasında yer alır. Serpico ve Prince of the Cityde polis teşkilatındaki yolsuzluğu kurumun içerisinden anlatırken, gerçek bir banka soygunundan hareket eden Dog Day Afternoonda medya gösterisi, suç ve toplumsal kimlik arasındaki ilişkiye yöneldi. Paddy Chayefsky’nin yazdığı Networkte televizyon endüstrisinin reyting mantığını, şirketleşmesini ve öfkenin eğlenceye dönüştürülmesini hicveden Lumet, The Verdictte ise çökmüş bir avukatın hukuk sistemi içinde yeniden ahlaki sorumluluk kazanmasını ele aldı. Kariyerinin son dönemine kadar üretmeye devam eden yönetmen, son filmi Before the Devil Knows You’re Dead ile aile, suç ve başarısızlık temalarını parçalı zaman yapısı içinde yeniden ele aldı.

Ödüller ve Adaylıklar (14)
  • Berlin Film Festivali
  • Altın Ayı – 12 Angry Men (1957)
  • Akademi Ödülleri
  • En İyi Yönetmen Adaylığı – 12 Angry Men (1958)
  • En İyi Yönetmen Adaylığı – Dog Day Afternoon (1976)
  • En İyi Yönetmen Adaylığı – Network (1977)
  • En İyi Yönetmen Adaylığı – The Verdict (1983)
  • Onursal Akademi Ödülü – Yaşam Boyu Başarı (2005)
  • Directors Guild of America
  • Yaşam Boyu Başarı Ödülü (1993)
  • Golden Globe Ödülleri
  • En İyi Yönetmen – Network (1977)
  • New York Film Critics Circle
  • En İyi Yönetmen – Prince of the City (1981)
Sine Sayko

Atölyelerimi Keşfet

Film okuma atölyelerim ve kayıtlarım hakkında daha fazla bilgi almak ister misin?

Katıl →