Sergio Leone, Amerikan westerninin mitlerini Avrupa sinemasının biçimsel yaklaşımıyla yeniden yorumlayan ve Spagetti Western’in uluslararası ölçekte en belirleyici yönetmeni hâline gelen İtalyan sinemacıdır. Yönetmen Vincenzo Leone ile oyuncu Bice Waleran’ın oğlu olarak Roma’da doğan Leone, genç yaşta İtalyan film endüstrisinde yönetmen yardımcılığı ve ikinci ekip yönetmenliği yapmaya başladı. Vittorio De Sica’nın Ladri di biciclette ve William Wyler’ın Ben-Hur gibi yapımlarında çalıştıktan sonra ilk uzun metrajı Il colosso di Rodi’yi yönetti. 1964’te düşük bütçeli Per un pugno di dollari ile western türüne yöneldi; Clint Eastwood’un canlandırdığı isimsiz silahşor, Ennio Morricone’nin müziği ve Leone’nin stilize şiddet anlayışı filmin büyük uluslararası başarısında belirleyici oldu. Ardından gelen filmler Leone’yi Spagetti Western’in merkez yönetmenine dönüştürdü.
Yönetmenin sinema dili; aşırı yakın planlar, geniş panoramik kompozisyonlar, uzun süre ertelenen çatışmalar, ani şiddet patlamaları ve müziğin mizansenle bütünleşmesiyle tanınır. Leone klasik Amerikan westerninin kahramanlık, uygarlık ve ahlaki kesinlik üzerine kurulu mitolojisini tersine çevirerek para, çıkar, intikam ve hayatta kalma tarafından yönlendirilen daha belirsiz karakterler yarattı. Ennio Morricone ile kurduğu uzun süreli ortaklıkta müzik çoğu zaman çekimlerden önce besteleniyor ve sahnelerin ritmi bu müziklere göre biçimlendiriliyordu. C’era una volta il Westte demiryolunun gelişi üzerinden eski Batı’nın sona erişini anlatırken geniş manzaralar ile göz, el ve yüzlerin aşırı yakın planlarını karşı karşıya getirerek western ikonografisini neredeyse operatik bir sinema diline dönüştürdü.
Per un pugno di dollari, Per qualche dollaro in più, Il buono, il brutto, il cattivo, C’era una volta il West ve C’era una volta in America, yönetmenin sinema anlayışının farklı dönemlerini en güçlü biçimde ortaya koyan filmler arasında yer alır. İlk üç film sonradan “Dolar Üçlemesi” adıyla anılırken C’era una volta il West Leone’nin Amerikan western geleneğiyle hesaplaşmasının doruk noktalarından biri oldu. Son uzun metrajı C’era una volta in Americada westerni geride bırakarak gangster filmi aracılığıyla zaman, dostluk, ihanet, hafıza ve Amerikan rüyası üzerine geniş bir anlatı kurdu. İlk gösteriminde ABD dağıtımcısının filmi ciddi biçimde kısaltmasıyla tartışmalı bir gösterim süreci yaşayan yapıt, daha uzun Avrupa versiyonuyla sonraki yıllarda yeniden değerlendirildi. Leone’nin biçimsel yaklaşımı Sam Peckinpah’tan Quentin Tarantino’ya uzanan farklı kuşakları etkileyerek modern aksiyon ve tür sinemasının görsel dilinde kalıcı iz bıraktı.
Ödüller ve Adaylıklar (10)
- David di Donatello
- René Clair Ödülü – C’era una volta in America (1985)
- Nastro d’Argento
- En İyi Yönetmen Adaylığı – C’era una volta il West (1969)
- Golden Globe Ödülleri
- En İyi Yönetmen Adaylığı – C’era una volta in America (1985)
- BAFTA
- En İyi Yönetmen Adaylığı – C’era una volta in America (1985)
- David di Donatello
- En İyi Yabancı Yönetmen Adaylığı – C’era una volta in America (1985)
Atölyelerimi Keşfet
Film okuma atölyelerim ve kayıtlarım hakkında daha fazla bilgi almak ister misin?
