Jacques Rivette, Fransız Yeni Dalgası’nın kurucu yönetmenlerinden ve sinemanın anlatı, süre ve doğaçlama olanaklarını en radikal biçimde araştıran isimlerinden biridir. Paris’e yerleştikten sonra Henri Langlois’nın Cinémathèque française gösterimlerini takip eden Rivette, Jean-Luc Godard, François Truffaut, Claude Chabrol ve Éric Rohmer ile birlikte Cahiers du cinéma çevresinde eleştirmenlik yaptı ve 1963’te derginin genel yayın yönetmenliğini üstlendi. İlk uzun metrajı Paris nous appartient, Yeni Dalga’nın erken döneminde çekilmeye başlanmış; Paris’i gizli ilişkiler, komplolar ve sanatçı çevreleri üzerinden ele alan film, Rivette’in sonraki çalışmalarında geliştireceği temel anlatı dünyasının ilk örneğini oluşturmuştur.
Yönetmenin sinema dili; uzun süreler, doğaçlama, tiyatro, oyun, komplo ve gerçek ile kurmaca arasındaki sınırların giderek belirsizleşmesiyle tanınır. Rivette geleneksel senaryonun olayları önceden belirleyen yapısını gevşeterek oyuncuların prova ve çekim sürecindeki katkılarını filmin yaratıcı yapısına dâhil eder. Karakterler çoğu zaman bir tiyatro oyunu hazırlarken, gizemli bir topluluğun izini sürerken ya da kendi oluşturdukları oyunun içine giderek daha fazla çekilirken görülür. Paris de filmlerinde yalnızca bir mekân değil, karakterlerin dolaşarak keşfettiği ve görünmeyen bağlantılar kurduğu bir labirente dönüşür.
Paris nous appartient, L’Amour fou, Out 1, Céline et Julie vont en bateau ve La Belle Noiseuse, yönetmenin sinema anlayışının farklı dönemlerini en güçlü biçimde ortaya koyan filmler arasında yer alır. Yaklaşık on üç saatlik Out 1 ile sinemasal sürenin sınırlarını zorlayan Rivette, Céline et Julie vont en bateau ile oyun, kadın arkadaşlığı ve fantastik anlatıyı özgür bir yapı içinde birleştirmiştir. La Belle Noiseuse ise yaratıcı süreç, model ile sanatçı arasındaki ilişki ve temsil üzerine geliştirdiği düşünceleri resim sanatı üzerinden ele almış ve 1991 Cannes Film Festivali’nde Büyük Ödül’e layık görülmüştür. Rivette, Yeni Dalga’nın özgürlük düşüncesini yalnızca üretim yöntemine değil filmin oluşum sürecinin kendisine taşıyarak modern sinemanın en deneysel auteurlerinden biri olmuştur.
Ödüller ve Adaylıklar (15)
- Venedik Film Festivali
- Altın Aslan Adaylığı – La Religieuse (1966)
- Berlin Film Festivali
- FIPRESCI Ödülü – Céline et Julie vont en bateau (1974)
- Cannes Film Festivali
- Büyük Ödül (Grand Prix) – La Belle Noiseuse (1991)
- Altın Palmiye Adaylığı – La Belle Noiseuse (1991)
- Locarno Film Festivali
- Altın Leopar – Haut bas fragile (1995)
- César Ödülleri
- En İyi Yönetmen Adaylığı – La Belle Noiseuse (1992)
- European Film Awards
- FIPRESCI Ödülü – La Belle Noiseuse (1991)
- Locarno Film Festivali
- Onursal Leopar – Yaşam Boyu Başarı (2013)
Atölyelerimi Keşfet
Film okuma atölyelerim ve kayıtlarım hakkında daha fazla bilgi almak ister misin?
